W XIX i pierwszej połowie XX wieku uważano, że układ ruchu to tylko kości oraz stawy wraz z więzadłami. Zaczęto się zastanawiać, dlaczego wydajność, wytrzymałość aparatu kostno stawowo więzadłowego sportowców zaczyna spadać, mimo iż biomechanicznie stawy, kości nie były uszkodzone.Odkryto wówczas rolę tzw. tkanek miękkich- mięśni, kaletek oraz powięzi. Struktury anatomiczne takie jak mięśnie i ich powięzie były anatomom znane od setek lat, jednak nikt nie przypisywał im tak ogromnej roli. Stwierdzono, że sumowanie się mikrourazów, które powstają podczas treningu a nawet masażu, są rzeczą degradacyjną układ ruchu. Rolę utrzymania wydajności, wytrzymałości aparatu ruchu przypisano właśnie tkankom miękkim. Od tamtej pory rolą rehabilitacji jest przestrzeganie świętej zasady, utrzymania tkanek miękkich w stanie optymalnej sprawności, a w szczególności zachowaniu ich sprężystości i elastyczności.

STŁUCZENIE- jest to uszkodzenie tkanki podskórnej wraz z uszkodzeniem naczyń krwionośnych. Widoczny jest wówczas krwawy wylew podskórny. Uraz niekiedy może sięgać włókien i warstw głębokich mięśnia niekiedy dochodzących aż do samej kości. By doszło do stłuczenia musi zadziałać bezpośrednia siła- uderzenie, upadek itp. Im mniej napięty mięsień w trakcie owego urazu tym stłuczenie jest głębsze. Bardzo często bywa tak, że krwiak jest niewidoczny ( szczególnie gdy jest głęboki). W sporcie obowiązuje zasada RICE.

Rest (odpoczynek)

Ice (ochłodzenie)

Constipation (ucisk)

Elevation (uniesienie)

W leczeniu krwiaka szczególną uwagę przyznaje się zasadzie OCHŁODZENIA miejsca urazu. Ochłodzenie zapobiega wynaczynieniu się krwi, powstawaniu obrzęków, co skutecznie przyspiesza okres rekonwalescencji sportowca. Rehabilitacja oraz powrót do ćwiczeń jest możliwy dopiero po ustąpieniu tzw. ostrego stanu zapalnego. Im dłużej taki stan trwa tym bardziej wydłuża się czas oczekiwania na rehabilitację obejmującą chodźmy podstawowy masaż. Zmniejszenie obrzęku i likwidacja stanu zapalnego to kluczowe cele we wczesnej interwencji leczenia stłuczeń.

NACIĄGNIĘCIE- jest to uraz do którego dochodzi na skutek zadziałania siły pośredniej. Zazwyczaj ma miejsce w przypadku dźwignięcia ciężaru nieproporcjonalnego względem siły danego mięśnia. Dochodzi wówczas do silnego rozciągnięcia mięśnia. W wyniku gwałtownej siły mięsień nie jest w stanie zareagować skurczem obronnym i dochodzi do rozerwania włókien mięśniowych wraz z powstaniem tzw. krwiaka śródmięsnego.  Naciągnięcie może mieć miejsce bezpośrednio na brzuścu danego mięśnia ale także w miejscu przejścia mięśnia w ścięgno. Zasada leczenie naciągnięcia jest identyczna jak powyżej, czyli zasada RICE. Niekiedy zarówno przy naciągnięciu jak i stłuczeniu stosuje się farmakoterapię. Istotnym celem w leczeniu urazów tkanek miękkich jest niedopuszczenie do tzw. zwłóknień oraz zwapnień mięśni. Jak wiemy w trakcie urazu dochodzi do powstania krwiaka- niewłaściwie leczony krwiak skutkuje powstaniem blizn wewnątrz mięśnia, które to ograniczają ruchomość włókien upośledzając mięsień w danej funkcji. Dodatkowo wytrąca się wapń, co skutkować może zwapnieniem a nawet skostnieniem mięśnia.

NADERWANIE- ciężko jest ukazać jakąś bezwzględną granicę między naciągnięciem a naderwaniem. Przyjmuje się, że naciągnięcie dotyczy niewielkiej grupy włókien mięśniowych. Naderwanie jest to z kolei uraz typu średniego, gdzie liczba włókien uszkodzonych jest znaczna. Może tutaj dojść niekiedy do całkowitego rozwłóknienia tychże włókienek, w niektórych miejscach. Ruch w stawie sterowanym przez dany mięsień zazwyczaj jest ograniczony dolegliwościami bólowymi. Leczenie jest podobne jak powyżej, jednak okres unieruchomienia i rekonwalescencji jest długotrwały.

ROZERWANIE- jest to najcięższy uraz mięśnia/ ścięgna. Dochodzi do całkowitego rozwłóknienia włókien i przerwania ciągłości tkanki. Ruch w stawie jest niemożliwy. Powstaje duży wylew krwawy.  Zasada RICE w tym przypadku jest stosowana jako PIERWSZA POMOC a jedyne, skuteczne leczenie to wówczas leczenie operacyjne.

Znaczenie tkanek miękkich w sporcie ale i nie tylko jest ogromne. Źle postawiona diagnoza lub co gorsza błędnie prowadzone leczenie może niekiedy na trwałe upośledzić funkcję danego mięśnia czy też stawu. Między innymi z w/w powodów należy szczególnie pamiętać o rozgrzewce, odpowiedniej diecie oraz nigdy nie wolno zapominać o dobrze przeprowadzonym stretchingu mięśniowym - jedynie mięsień w pełni rozgrzany i rozciągnięty jest mięśniem w pełni wydolnym dynamicznie.

 

 

Piotr Kostrzębski
www.fizjoartis.pl

 

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież